"Het is weer 1938"

‘Je ligt net lekker te slapen. Dan: sirenes. Eén. Nog één. Nog één. Je telefoon begint te gillen. Het licht flitst door de kamer, je hele slaapkamer knippert mee. Zelfs in de schuilkamer blijft het alarm doorgaan,’ aldus Gideon van der Sluis vanuit Jeruzalem op X.

En zo gaat het iedere nacht, iedere dag. Al een aantal weken. Hoelang nog? Het openbare leven ligt stil. De straten en de stranden zijn zo goed als verlaten. Mensen vragen zich af wanneer de volgende bom valt. Op ons huis, in onze straat? Wanneer is deze nachtmerrie voorbij en kunnen we weer ademhalen? Weer genieten? Moeten we straks in deze omstandigheden Pesach vieren?

En de wereld leeft gedeeltelijk mee, maar lacht grotendeels Israël uit: eigen schuld, dikke bult. Want Israël is niet het slachtoffer maar de dader. De agressor die het hele Midden-Oosten in z’n greep houdt. Terwijl het enige wat Israël doet is vechten om zijn voortbestaan. En dat schijnt niet te mogen. Nee hoor, Israël moet zich van de kaart laten vegen. Het is nu of nooit. Daarom probeert Israël, samen met de VS, het schrikbewind in Iran uit te schakelen. En de Iraniërs zijn dankbaar dat die poging wordt ondernomen, want ook zij snakken naar vrijheid en democratie. Immers is Iran het grootste gevaar voor het Midden-Oosten en voor de vrijheid van de hele Westerse wereld.

Weet je wat ik zo enorm positief vind aan de bevolking van Israël? Zelfs in de schuilplaatsen proberen ze er nog iets leuks van te maken. Doen een spelletje, maken muziek, vertellen verhalen, tappen moppen, etc. Onlangs zag ik een foto van een bruidspaar dat trouwde in een grote schuilkelder/parkeergarage onder een flatgebouw. Wat een veerkracht heeft dit volk.

Terreur

De achterliggende dagen waren er een aantal aanslagen op gebouwen van Joodse instellingen in ons land. De Telegraaf typeerde het dinsdag als terreur. Nee, de Joden in ons land zijn niet hetzelfde als Israël, want ze wonen hier. Bovendien zijn niet alle Joden pro-Israël. Maar velen in onze samenleving kunnen dat niet onderscheiden. Alles wat tegen Israël wordt ondernomen is olie op het vuur van de Jodenhaat.

Harm Loonstein, schoolbestuurder van de Amsterdamse Joodse Cheiderschool: “Het is weer 1938”. Jetten toonde zich een slappeling van een premier. In plaats van zaterdag of zondag bij de Joodse gemeenschap te gaan kijken en hen een hart onder de riem te steken, nodigde hij hen pas maandag uit een voor een gesprek. Uit dat gesprek kwam niets positiefs. Jetten zei dat een delegatie van de Joodse gemeenschap was uitgenodigd vanwege een aantal laffe antisemitische gebeurtenissen in ons land en dat hij hen in de gelegenheid wilde stellen om hun emoties te delen. Loonstein maakte hem duidelijk dat het hier niet gaat om laffe antisemitische gebeurtenissen, maar om terreur en dat zij niet gekomen waren om hun emoties te delen maar om iets serieus te horen. Maar iets serieus kwam er niet, dus was het gesprek een grote teleurstelling. Jetten en Halsema erkennen beiden dat er antisemitisme is, maar doen er vervolgens niets aan. Om te huilen.

Rode lijn en Blauwe lijn

En een gedeelte van de kerken doet ook mee aan de Israëlhaat. Morgen, vrijdag 20 maart, demonstreren voor de tweede maal in de geschiedenis een aantal in het rood geklede predikanten en andere kerkleden bij het hoofdkantoor van de Protestantse Kerk Nederland (PKN) in Utrecht tegen de nog steeds voortdurende genocide van Israël in Gaza en het optreden van Israël op de Westelijke Jordaanoever in wat zij “de oorverdovende stilte van de PKN-leiding” noemen. Opnieuw trekken ze een rode lijn. Het gaat hen om een krachtiger solidariteit met de Palestijnen. Tegelijk willen zij dat de leiding van de kerk afstand neemt van schadelijke en racistische theologie zoals christelijk zionisme.

En wat dat laatste betreft voel ik mij meteen aangesproken, want ik ben een christelijke zionist. En dat schijnt niet te mogen. Wat wel mag is het haten van Israël die volgens hen apartheidspolitiek bedrijft.

Ik protesteer hier heftig tegen dat predikanten van mijn kerk dit soort kolder uitslaan en openlijk hun vijandschap tegen Israël en hen die Israël liefhebben ten toon spreiden. O ja en dan halen ze de Veertigdagentijd erbij. Een tijd van bezinning. Absoluut. Maar daar hoort dan deze actie bij? Sodemieter op zeg. Juist nu dien je als kerk vierkant achter de Joden en Israël te staan.

Voor alle duidelijkheid: het betreft hier een minderheid van de dienstdoende predikanten in de PKN. Maar toch.

Ik weet zeker dat er meer predikanten zijn die met hetzelfde sop zijn overgoten. Hun preken zijn vaak doorspekt met radicale politieke uitspraken. Hun informatie zijn de NOS en kranten als Trouw, de Volkskrant, NRC, e.d.

Gelukkig is er morgen, voorafgaande aan de Rode lijn-demo, ook een gebedsbijeenkomst bij het hoofdkantoor, georganiseerd door PKN-dominees zoals Arenda Haasnoot en Alfons van Vliet. Hopelijk sluiten meerderen zich bij hen aan. Zij staan voor honderd procent achter Israël en schamen zich daar allerminst voor. Zij trekken morgen om 10.30 uur een Blauwe lijn. Want: het gebed is nog steeds het belangrijkste wapen. Tegelijk vertegenwoordigen zij duizenden Nederlandse christenen en ook niet-christenen die achter Israël staan en zijn inwoners een warm hart toedragen, niet in de laatste plaats de Nederlandse Joodse gemeenschap.

Wat een schril contrast met de tijd waarin Dr. Henk Vreekamp (1943-2016) als predikant diverse functies bekleedde aangaande Kerk en Israël in binnen- en buitenland. In 1999 werd hij benoemd als  Beleidsmedewerker voor Kerk en Israël bij het landelijk Dienstencentrum van de Samen Op Weg-kerken, later PKN, in Utrecht.

Opperrabbijn Jacobs memoreerde onlangs met dankbaarheid het werk van Vreekamp die zo goed een brug wist te slaan tussen Kerk en Israël.

Dr. Vreekamp: ‘Kunnen wij Israël erkennen? Kunnen wij erkennen dat God hen het land Israël heeft toebedeeld? Gunnen wij hen dat?’ Vreekamp zou zich in zijn graf omkeren als hij de huidige ontwikkeling in zijn kerk zou zien. De brug die hij sloeg staat op instorten.